Vijverkalender — een gezonde vijver het hele jaar

In de vijverkalender vind je tips en advies voor het onderhoud van jouw vijver per maand. Van wateronderzoek tot filterbeheer, van algenbestrijding tot voorbereiden op de winter — het hele jaar door een gezonde vijver.

Januari — vijver in winterrust

In januari heeft de vijver niet veel aandacht nodig. Enkele punten van aandacht:

• Als de vijver dreigt te bevriezen, installeer een luchtpomp. Zo voorkom je bevriezing en blijft het water zuurstofrijk.
• Bescherm de filters tegen bevriezing — isoleer ze of omwikkel ze met thermolint.
• Laat de vissen met rust. Ze zijn in winterslaap, en het water moet zo min mogelijk bewegen.
• Is het water kouder dan 6 graden? Dan kun je de vissen beter niet meer voeren. Ze zijn vertraagd door de winterslaap.
• Ligt er sneeuw op de vijver? Verwijder dit. Sneeuw houdt het noodzakelijke licht weg bij het vijverleven.

Februari — alert op reigers

Ook in februari heeft de vijver nog niet veel aandacht nodig. Wel belangrijk:

• Houd rekening met reigers. Met open weer gaan reigers op zoek naar vis — wees hier alert op, zeker bij ondiepe vijvers.
• Ook in februari geldt: de vissen nog niet te veel voeren.

Maart — het vijverleven ontwaakt

• Test het water. Er zijn diverse testen beschikbaar. Het water mag niet te zuur zijn — verzuring kan ontstaan door takjes en bladeren in de vijver.
• Controleer de waterhardheid. Dit dient minimaal GH 8° DH te zijn.
• Voorjaarsschoonmaak: verwijder overtollig vuil (bladeren, plantresten) om verzuring en een algenexplosie te voorkomen.
• Vervang de filters. Installeer alvast jouw UV-C filter om algengroei in april en mei te voorkomen.
• Vervang eventueel een deel van het water — niet meer dan 1/3.
• Het water wordt iets warmer. Vissen mogen voorzichtig en spaarzaam gevoerd worden — bouw dit langzaam op.
• Controleer de vissen op ziekte. Zweren of schommelende bewegingen duiden op aandoeningen.
• Zorg voor voldoende zuurstof om vissterfte in april en mei te voorkomen.

April — waterplanten en algenbestrijding

• Het is de tijd voor waterplanten. Plaats waterlelies op kleihoudende grond.
• Moerasplanten kun je gaan vermeerderen of verplanten.
• Naast plantengroei is er ook algengroei. Dit kan een probleem zijn — het remt de groei van zuurstofplanten. Verwijder algen waar nodig.
• Is de watertemperatuur boven de 10–12 graden? Dan kun je de vissen weer normaal voeren.
• Houd de waterhardheid in de gaten — die moet nog steeds GH 8° DH zijn.

Mei — wateroppervlak schoonhouden

• Reigers krijgen in het voorjaar jongen — extra reigergevaar! Wees alert.
• Zorg dat het wateroppervlak helder blijft. Dit bevordert de opname van zuurstof. Een oppervlaktestofzuiger helpt hierbij.
• Verwijder uitgebloeide bloemen in jouw waterplanten. Zo wordt de plant gemotiveerd om nitraat op te nemen. Nitraat heeft een grote invloed op algengroei.
• Voer de vissen goed — ze hebben eiwit nodig in deze periode. Geef liever een aantal kleine porties dan veel in één keer. Teveel werkt algen in de hand.
• Nieuwe vissen kunnen uitgezet worden. Tip: doe ze eerst in een quarantainebak. De meeste vissensterfte vindt plaats na uitzetten van nieuwe vissen.

Juni — overweldigende groei

• Er waait veel stof en stuifmeel in de vijver. Zorg met een oppervlaktestofzuiger dat het wateroppervlak schoon blijft.
• Dreigt het wateroppervlak dicht te groeien? Voorkom dit — maar verwijder niet te veel planten in één keer.
• Knip leliebladeren af die te dicht op elkaar groeien. Deze zijn gevoelig voor de waterkever. Knip ze onder water af.
• Planten zitten nu vol nitraat. Vergeet je te snoeien? Dan geeft de plant het nitraat terug aan het water.
• Bij bladluizen kun je de plant schoonspuiten. De vissen eten de luizen op.
• Jonge vissen moeten fijngewreven voer krijgen.
• Houd de hoeveelheid vissen in de gaten — graadmeter: maximaal 50–70 cm totale vislengte per 1000 liter vijverinhoud.

Juli — warmer water, minder zuurstof

• Dit is de tijd om waterlelies bij te mesten.
• De watertemperatuur stijgt naar zo’n 20 graden. Warmer water bevat minder zuurstof — beweging geeft zuurstof. Zorg met een vijverpomp of luchtpomp dat het water in beweging komt.
• Vissen lijken bij warm weer veel honger te hebben. Je kunt ze iets bijvoeren (denk aan regenwormen), maar voer niet voortdurend — dit zorgt voor veel afvalstoffen.

Augustus — filter op volle toeren

• Plaats een luchtpomp, dun zuurstofplanten uit en verwijder uitgebloeide bloemen om het water zuurstofrijk te houden.
• Ga je op vakantie? Ververs voor je vertrek 1/3 van het water. Maak de filter voor 2/3 schoon. Zo is jouw vijver nog in leven als je terugkomt.
• Je kunt de vissen automatisch voeren tijdens de vakantie met een voederautomaat.
• De filter werkt op volle toeren — verschoon zo nodig het filtermateriaal.

September — voorbereiden op najaar

• Wees alert op de waterhardheid in deze periode — vaak is deze te laag. Afstervende waterplanten geven veel zuurstof af, waardoor verzuring op de loer ligt.
• Verwijder slib — dit veroorzaakt verzuring van jouw water.
• Maak de oeverranden schoon. Zorg dat ook de vijver aan de buitenkant er verzorgd uitziet.
• In het najaar laten de bladeren los. Plaats een afdeknet om te voorkomen dat er bladeren in het water vallen.
• Vissen moeten vetreserves opbouwen — voer licht verteerbaar wintervoer, zonder te veel eiwitten.

Oktober — afdekken tegen bladeren

• Plaats een afdeknet tegen afvallende bladeren. Let op: kies voor een fijnmazig net. Een net met grote gaten is vaak gevaarlijk voor vissen, kikkers en vogels.
• Bereid je voor op een koudere periode. Denk na over hoe de vijver ijsvrij blijft — dit kan met een luchtpomp.
• Zorg voor wintervoer voor de vissen. Is het water nog warmer dan 5–7 graden? Dan kun je blijven voeren.

November — definitieve schoonmaak

• De laatste bladeren vallen van de bomen. Maak de vijver definitief schoon — verwijder bladeren en takken om een algenexplosie in het voorjaar te voorkomen.
• Snoei de moerasplanten zodat je in het voorjaar verder kunt bouwen.
• Het afdeknet kan weer van de vijver.
• Kies je ervoor om ’s winters de waterpomp en filter te verwijderen? Dan is nu de tijd. Maak de filters schoon, droog ze goed en berg ze op.

December — rust in de vijver

Het is rust in de vijver: vissen in winterslaap en geen groei van planten.

• Heb je de waterpomp en filter nog in gebruik? Controleer af en toe of deze nog werken.
• De UV-installatie is in deze maanden niet nodig — deze kan tot maart opgeborgen blijven.
• IJs op de vijver dat je wilt verwijderen? Gooi kokend water over het ijs. Dan smelt het vanzelf. Hak geen gat in het ijs — door de schok kunnen de vissen doodgaan.
• Bereid je voor op het voorjaar! Maak een plan voor jouw vijver.

Andere kalenders

• Algemene tuinkalender — alle tuintips per maand
• Gazonkalender — gazononderhoud per maand